CÔNG TÁC ĐỔ BÊ TÔNG

Tài liệu này là hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về công tác đổ bê tông do Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng AZH ban hành. Nội dung tập trung vào việc thiết lập các quy chuẩn thi công và nghiệm thu dựa trên các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) nhằm đảm bảo chất lượng kết cấu công trình. Nguồn tài liệu liệt kê đầy đủ các bước chuẩn bị từ việc xem xét bản vẽ, huy động nhân lực đến việc trang bị các loại máy móc và công cụ chuyên dụng. Bên cạnh đó, văn bản còn đặc biệt nhấn mạnh đến các biện pháp an toàn lao động và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt đối với hỗn hợp bê tông thương phẩm. Đây là cơ sở để các giám sát viên và nhà thầu phối hợp thực hiện nhằm duy trì tính an toàn và giá trị bền vững cho dự án.

Công tác đổ bê tông chi tiết bao gồm các bước chính sau đây:

Bước 1. Phân định Trách nhiệm và Công tác Chuẩn bị

Việc đảm bảo chất lượng bê tông không chỉ dựa trên kỹ thuật mà còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa các bên:

• Hệ thống quản lý: Giám sát kỹ thuật chịu trách nhiệm trực tiếp về chất lượng và an toàn; Nhà thầu phụ phải tuân thủ hướng dẫn; và Chỉ huy trưởng có vai trò kiểm tra, nhắc nhở chung.
• Tiền thi công: Quy trình bắt đầu bằng việc xem xét bản vẽ shopdrawing để xác định yêu cầu cấp phối, sau đó phải được Chủ đầu tư phê duyệt. Biện pháp thi công phải lập chi tiết về nguồn lực, đường vận chuyển và phương án an toàn.
• Thiết bị và dụng cụ: Ngoài các công cụ đổ (bay, cào, thước), công trường phải chuẩn bị sẵn dụng cụ kiểm tra (máy trắc đạc, bộ thử độ sụt) và vật liệu bảo dưỡng (bạt ni lông, hóa chất Sika Antisol).

Bước 2. Kiểm soát Chất lượng Hỗn hợp Bê tông

Đây là bước “gác cổng” quan trọng trước khi đưa bê tông vào cấu kiện:

• Kiểm tra giao nhận: Phải đối chiếu phiếu xuất xưởng, tem niêm chì và khống chế thời gian từ lúc trộn đến lúc đổ không quá 1,5 giờ (trong điều kiện nhiệt độ 5-10°C).
• Thử độ sụt: Sử dụng côn N1 hoặc N2 tùy vào kích cỡ hạt cốt liệu. Quy trình đầm mẫu trong côn đòi hỏi sự tỉ mỉ (chọc 25 hoặc 56 lần mỗi lớp) và đo chênh lệch chiều cao ngay sau khi nhấc côn. Đối với bê tông bơm, độ sụt tiêu chuẩn thường nằm trong khoảng 120-200mm.
• Lấy mẫu thí nghiệm: Mẫu phải đại diện cho khối bê tông, được đúc thành từng tổ (03 viên cho chỉ tiêu nén thường, 06 viên cho chống thấm). Tần suất lấy mẫu được quy định chặt chẽ, ví dụ cứ 20m³ bê tông khung/kết cấu mỏng phải lấy ít nhất 01 tổ mẫu.

Bước 3. Quy trình Thi công Kỹ thuật

Để đảm bảo tính liền khối và cường độ của kết cấu, tài liệu nhấn mạnh các nguyên tắc:

• Kỹ thuật đổ: Bê tông phải được đổ liên tục; tuyệt đối không dùng đầm dùi để dịch chuyển ngang bê tông trong cốp pha. Chiều cao rơi tự do không được vượt quá 1,5m để tránh phân tầng; nếu cao hơn phải dùng ống vòi voi hoặc máng nghiêng.
• Đầm lèn: Dấu hiệu bê tông đã được đầm kỹ là khi vữa xi măng nổi lên bề mặt và không còn bọt khí. Khi dùng đầm dùi, đầu đầm phải cắm sâu vào lớp dưới khoảng 10cm để đảm bảo sự liên kết giữa các lớp đổ.
• Xử lý mạch ngừng: Vị trí mạch ngừng phải đặt ở nơi có lực cắt và momen nhỏ. Trước khi đổ lớp mới, bề mặt bê tông cũ cần được làm nhám, tưới ẩm và đầm lèn kỹ để kết nối.

Bước 4. Bảo dưỡng và Nghiệm thu

• Chế độ bảo dưỡng: Bảo dưỡng ẩm cần thực hiện sớm (khoảng 3 giờ sau khi đổ tùy thời tiết) bằng cách tưới nước định kỳ trong một tuần đầu. Với bê tông khối lớn, cần có biện pháp kiểm soát nhiệt như đặt ống thoát nhiệt hoặc bọc vật liệu cách nhiệt để tránh nứt do nhiệt.
• Tiêu chuẩn nghiệm thu: Kết cấu hoàn thiện được đánh giá dựa trên độ phẳng bề mặt (sai số từ 5-7mm tùy cấp độ), kích thước hình học và quan trọng nhất là cường độ chịu nén theo kết quả thí nghiệm mẫu thử.

Bước 5. An toàn Lao động và Cải tiến (Kaizen)

• An toàn: Công nhân phải đeo dây an toàn khi làm việc trên cao và dây điện thi công phải được treo trên giá đỡ hoặc luồn ống bảo vệ để tránh điện giật. Khu vực đổ bê tông phải có biển báo cấm người không phận sự qua lại để tránh chấn thương do bê tông rơi.
• Cải tiến: Tài liệu khuyến khích sử dụng các phụ kiện chuyên dụng như cục kê sàn/cột để đảm bảo lớp bê tông bảo vệ cho cốt thép và sử dụng dụng cụ đánh dấu cao độ tự chế để kiểm tra độ phẳng mặt sàn một cách chính xác.