QUY TRÌNH LẤY MẪU VÀ BẢO DƯỠNG MẪU BÊ TÔNG TẠI HIỆN TRƯỜNG

Quy trình lấy mẫu và bảo dưỡng mẫu bê tông tại hiện trường do AZHome ban hành.

Nội dung hướng dẫn cụ thể từ phương pháp lấy hỗn hợp, quy định số lượng tổ mẫu theo khối lượng đổ, cho đến các tiêu chuẩn kích thước và hình dáng mẫu thử cho từng chỉ tiêu như cường độ nén hay độ chống thấm.

Hướng dẫn cũng nhấn mạnh các yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật đúc và đầm bê tông trong khuôn nhằm đảm bảo tính đại diện cho kết cấu công trình.

Bên cạnh đó, hướng dẫn còn quy định chế độ bảo dưỡng tiêu chuẩn về nhiệt độ, độ ẩm và các thủ tục lập hồ sơ, kiểm tra nghiệm thu mẫu.

Đây là bộ tài liệu chuẩn mực giúp ban chỉ huy công trường kiểm soát chặt chẽ chất lượng bê tông thực tế.

Quy trình lấy mẫu và bảo dưỡng mẫu bê tông tại hiện trường chi tiết bao gồm các bước chính sau đây

Bước 1. Phương pháp và thời gian lấy mẫu hỗn hợp

• Vị trí và tính đại diện: Mẫu phải được lấy tại nơi đổ bê tông, đúng vị trí cần kiểm tra và phải thực sự đại diện cho khối bê tông đó.
• Thể tích mẫu: Lượng hỗn hợp lấy ra phải không ít hơn 1,5 lần tổng thể tích các viên mẫu cần đúc và tối thiểu là 20 lít.
• Yêu cầu thời gian:
  • Thời gian lấy một mẫu đại diện không quá 15 phút.
  • Trước khi đúc, phải trộn đều lại mẫu bằng xẻng. Các chỉ tiêu như độ sụt phải thử ngay, không chậm hơn 5 phút sau khi trộn lại.
  • Việc đúc mẫu phải bắt đầu ngay, không chậm hơn 15 phút kể từ khi lấy xong mẫu.

Bước 2. Kỹ thuật đúc mẫu và quy định số lượng

• Số lượng theo tổ mẫu: Mẫu được đúc theo từng tổ. Một tổ mẫu thử chống thấm gồm 6 viên, các chỉ tiêu khác thường gồm 3 viên.
• Kích thước viên mẫu: Phụ thuộc vào cỡ hạt lớn nhất của cốt liệu (ví dụ: cốt liệu 10-20mm dùng mẫu cạnh 100mm; cốt liệu 40mm dùng mẫu cạnh 150mm).
• Tần suất lấy mẫu theo khối lượng:
  • Kết cấu khung, mỏng (cột, dầm, bản…): Cứ 20m³ lấy một tổ mẫu.
  • Bê tông móng lớn: Cứ 100m³ lấy một tổ mẫu.
  • Bê tông khối lớn: Cứ 500m³ lấy một tổ mẫu (nếu khối đổ ) hoặc 250m³ một mẫu.
• Kỹ thuật đầm mẫu: Tùy vào độ sụt của bê tông mà áp dụng phương pháp đầm khác nhau (rung trên bàn rung hoặc đầm tay bằng thanh thép tròn đường kính 16mm) để đảm bảo bọt khí thoát hết và hồ xi măng nổi đều.

Bước 3. Quy trình bảo dưỡng mẫu

• Giai đoạn đầu: Sau khi đúc, mẫu được phủ ẩm trong khuôn ở nhiệt độ phòng cho đến khi tháo khuôn.
• Thời gian tháo khuôn:
  • Bê tông mác 100 trở lên: Tháo khuôn sau 16 – 24 giờ.
  • Bê tông mác 75 trở xuống hoặc có phụ gia chậm đông: Tháo khuôn sau 2 – 3 ngày đêm.
• Bảo dưỡng tiêu chuẩn: Sau khi tháo khuôn, mẫu được đưa vào phòng dưỡng hộ tiêu chuẩn với nhiệt độ 27 ± 2°C và độ ẩm 95 – 100% cho đến ngày thử.
• Vận chuyển: Trong quá trình di chuyển, mẫu phải được giữ ẩm bằng cách phủ cát ẩm, mùn cưa hoặc đóng túi ni lông và phải được ghi ký hiệu rõ ràng ở mặt không trực tiếp chịu tải.

Bước 4. Khoan lấy mẫu từ kết cấu

Khi cần lấy mẫu trực tiếp từ kết cấu hiện hữu, phải thực hiện tại các vị trí không làm giảm khả năng chịu lực và ưu tiên nơi không có cốt thép. Nếu có cốt thép, phải ghi đầy đủ thông tin về vị trí, đường kính cốt thép trong hồ sơ và tuân thủ các hướng đặt lực nén/uốn phù hợp với hướng cốt thép.

Bước 5. Trách nhiệm và Hồ sơ quản lý

• Trách nhiệm: Ban chỉ huy công trường (BCHCT) chịu trách nhiệm chính trong việc chuẩn bị dụng cụ, lấy mẫu, đúc và bảo dưỡng. Chủ đầu tư tham gia kiểm tra hồ sơ xuất xưởng, độ sụt và chọn mẫu mang đi thử.
• Hồ sơ mẫu thử: Phải ghi chép đầy đủ: ngày giờ lấy mẫu, vị trí, độ sụt, phương pháp đầm, điều kiện bảo dưỡng và cách thức vận chuyển về phòng thí nghiệm.

Các công việc này đều phải tham chiếu theo các tiêu chuẩn quốc gia là TCVN 3105 : 1993 và TCVN 4453 : 1995.